EFENDi FORUM

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Nasıl Bulaşır?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar ancak cinsel hastalığı olan birisiyle girilen cinsel ilişki sırasında ya da fiziksel temas sonucunda bulaşabilir. Doğal olarak birden fazla seks partneri olan kişiler, daha fazla risk altındadırlar.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, kan yolu ile de bulaşabilir mi?
HIV ( AIDS virüsü), hepatit B virüsü ve frengi mikrobu kanda da bulunduğundan cinsel ilişki dışında kan yolu ile de bulaşabilen hastalıklardır. Bulaşmada kontrolsüz kan nakli, steril ( mikroplardan arındırılmış) olmayan şırınga ve iğneler, kesici ve delici aletler de rol oynar. Damar içi uyuşturucu bağımlılarının kullandıkları şırınga ve iğneler ile bu hastalıkların bulaşma riski vardır.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların hangileri anneden bebeğine bulaşabilir?
HIV enfeksiyonu, hepatit B, sifiliz (frengi), gonore (bel soğukluğu), herpes ve klamidyoz adı verilen hastalıklar gebelik süresince veya doğum sırasında anneden bebeğine bulaşabilir.

Bu Hastalıklarda Her Zaman Belirti Olur mu?
Cinsel temastan sonra hastalık belirtilerinin ortaya çıkması için geçen süre (kuluçka süresi) hastalıktan hastalığa fark gösterir. Her zaman belirti olmayabilir. Bu süre günler ( bel soğukluğu ), haftalar ( klamidyoz,hepatit B ), aylar ( frengi ) ya da yıllar (AIDS) olabilir. Bazen de rahatsız etmeyecek kadar hafif belirtileri olabilir. Özellikle kadınlarda bazen hiç belirti görülmez. Ancak, tedavi edilmediği sürece, belirtisiz enfeksiyonu olanlar, bilmeden hastalığı başkalarına bulaştırırlar.

Belirtileri Nelerdir?

•  İdrar yaparken yanma, acıma, sık sık idrara gitme

•  Peniste, vajinada, makatta veya ağızda yaralar, siÄŸiller ve içi su dolu kabarcıklar oluÅŸması

•  Penis, vajina veya makattan akıntı olması.( Bu akıntı su gibi, süt gibi, beyaz, sarımtırak veya yeÅŸil olabilir ve kokusu normal vajina akıntısından farklıdır.)

•  Kasık kıllarında, makatta veya vajina etrafında kalıntı

•  Kasıklarda ÅŸiÅŸkinlikler ve bezeler

•  Yumurtalıkların birinde veya her ikisinde aÄŸrı

•  Karnın alt bölümünde aÄŸrı

•  Cinsel iliÅŸkiden sonra kanama

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda bu belirtilerden biri ya da birkaçı beraberce görülebilir, ancak bunlar başka hastalılara da bağlı olabilirler. Tanı konması ve tedavi için cinsel yolla bulaşan bir hastalıktan şüphelendiğinizi söyleyerek doktora gitmelisiniz.

Bu Hastalıkların Tedavisi Var mı?
Cinsel yolla bulaÅŸan hastalıklar tedavi edilebilirler. Ancak AIDS’in tedavisi yoktur. Ayrıca Hepatit B’den de aşı ile korunabilirsiniz.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?
EÄŸer cinsel yolla bulaÅŸan bir hastalığa yakalanıp tedavi edilmezseniz bu ciddi sonuçlar verebilir. Kısırlık ya da kadınlarda dış gebelik gibi… Ayrıca bir cinsel yolla bulaÅŸan hastalığa yakalanmak, AIDS (HIV) virüsünü almayı kolaylaÅŸtırır.

Bu Hastalıklar Cinsel İlişki Dışında da Bulaşabilirler mi?
Bu hastalıklardan birinin mikrobunu taşıyanlar gebelik veya doğum sırasında taşıdıkları mikrobu bebeklerine geçirebilirler.
AIDS virüsü ve Hepatit B mikrobu taşıyan kişilerden kan nakli, steril olmayan iğnelerle kan alınıp verilmesi, tedavi yapılması, damardan uyuşturucu kullanımıyla (başkasının iğnesinin kullanılması ile) veya temiz omayan iğnelerle dövme yapılması, kulak delinmesi gibi yollarla bulaşabilir.
Başkasının bardağını veya çatal kaşığını kullanmakla cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanmazsınız.
Ayrıca başkasının nefes ve öksürüğünden, onunla el sıkışmak ve öpüşmekle da bu hastalıklar bulaşmaz. Böcek ve sivrisinek ısırması, tuvaletlerden (klozet kapağından), yüzme havuzları veya hamamlardanda bu tür hastalıklar bulaşmaz.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan nasıl korunulur

•  Cinsel iliÅŸkide kondom kullanın.

•  Cinsel eÅŸ sayısının artmasının, hastalık bulaÅŸma riskini de arttırdığını unutmayın.

•  Hastalık belirtisi olmadan da bulaÅŸma olabileceÄŸini unutmayın.

•  Alkol ve uyuÅŸturucunun doÄŸru ve saÄŸlıklı düşünmeyi engelleyerek, cinsel iliÅŸki sırasında olumsuz davranışlara neden olabileceÄŸini aklınızdan çıkarmayın.

•  Size nakledilecek kanda gerekli testlerin yapılıp yapılmadığını sorun.

•  BaÅŸkalarının kullandığı şırınga ve iÄŸneyi kullanmayın. Bir defa kullanılıp atılan şırınga ve iÄŸne kullanılmasını isteyin.

•  Hamile iseniz, doÄŸum öncesi dönemde düzenli saÄŸlık kotrollerinizi yaptırın.

Cinsel Yolla Bulaşan Bir Hastalık Olduğunu Düşününce Ne Yapmalıdır?
Cinsel yolla bulaşan hastalık belirtilerinden kuşkulandığınızda muhakkak bir uzmana başvurun. Yakınmalarınız kaybolsa da, hastalıklar genellikle kendiliğinden iyileşmezler. Tedavi her zaman gerekir.

Hangi hastalıklar cinsel ilişki yoluyla bulaşabilir ?
Bugün için 40′ dan fazla cinsel yolla bulaÅŸan hastalık bilinmektedir. En sık rastlanılanları:

•  HIV enfeksiyonu ( AIDS ) : Cinsel yolla bulaÅŸan virüslerden biridir. HIV taşıyan kanla veya kana temas etmiÅŸ araçlar yoluyla da bir insandan diÄŸerine geçebilir. Anneden bebeÄŸe, hamilelik döneminde, doÄŸum sırasında ya da sütle bulaÅŸabilir. HIV vücuda girdikten 3 ay sonra ‘ELISA’ testi ile saptanır. Ä°nsana bulaÅŸan HIV virüsü bazen hiç hastalık yapmayabilir. Ancak virüsü taşıyanlar baÅŸkalarına bulaÅŸtırabilir.

  HIV’in neden olduÄŸu hastalığa AIDS denmektedir. AIDS, tedavisi olmayan bir hastalıktır. Vücudun mikroplara karşı korunma sistemini bozarak bütün vücudu etkiler ve baÅŸka hastalıkların oluÅŸmasına neden olur. HIV vücuda girdikten 5-10 yıl sonra ortaya çıkabilir. Hastalığın çıkma belirtileri arasında sürekli halsizlik, nedeni bilinmeyen uzun süreli ateÅŸ, kilo kaybı, gece terlemeleri, cinsel organlarda uzun süreli yaralar ve tedavi ile geçmeyen mantarlar, zatürre sayılabilir. Vücudu güçlendiren tedavilerle hastanın yaÅŸamı uzatılır.

  HIV, virüsü taşıyan kişinin kullandığı klozet, bardak ya da çatıl, kaşık ile bulaşmaz. Virüs, tokalaşma, kucaklaşma, öpme ile bulaşmaz. Ancak ağzı ağıza öpüşmede kanamaya yol açacak sert öpüşmeler, ağızdaki yaralar, diş fırçalanması sırasında diş etlerinin kanamış olması bulaşmaya neden olabilir.

  HIV virüsü sivrisinek ya da böcekler vasıtası ile insanlara bulaşamaz. HIV virüsü, tükürük, gözyaşı, ter aksırık, öksürük, idrar ve dışkıyla bulaşmaz.

•  Hepatit B : Su ve besinlerle bulaÅŸan sarılık tipleri olduÄŸu gibi kan ürünleriyle ve cinsel temasla geçen sarılık türleri de vardır. Hepatit B bunlardan biridir. KaraciÄŸerde büyüme ve hassaslık, idrar renginde koyulaÅŸma ve sarılık, ateÅŸ, kusma gibi belirtileri vardır. Hastalığın salgın olduÄŸu yerlerde aşı yapılabilir. KaraciÄŸer iltihabı,siroz, karaciÄŸerde kanser ve ölüme neden olabilir. Kesin tedavisi yoktur. Vücudu güçlendirici tedavi, hastalığın zararını azaltır.

•  Bel soÄŸukluÄŸu ( Gonore ) : Erkeklerde sık ve yanmalı idrar yapma ve akıntı; kadınlarda akıntı, adet düzensizliÄŸi, sık ve yanmalı idrara çıkma belirtileriyle tanınır.

  Cinsel yolla bulaşan hastalıkların en sık rastlanılanıdır. Karın içi iltihaplarına, kısırlığa ve üreme organlarında apselere neden olur. Gebe kadında, doğum kanalından bebeğe bulaşabilir. Yeni doğan bebekte körlük, zatürre gibi hastalıklara yol açar. Hastalık bulaştıktan 2-3 hafta sonra belirtiler başlar. Tedavisi kolay bir hastalıktır.

•  Frengi (Sifiliz) : Bütün vücudu etkileyen bir hastalıktır. Erken fark edildiÄŸinde tedavi edilebilir. Annede varsa bebeÄŸe de geçebilir. Hastalığı yapan etkenin vücuda giriÅŸ yerinde ÅŸiÅŸkin ve aÄŸrsız bir yara ile kendini belli eder. Tedavi edilmeyip ilerlerse, sinir sistemine zarar vererek körlüğe ya da sağırlığa yol açar. Kalp kasına zarar vererek kalp hastalıklarına neden olur. Vücudun çeÅŸitli yerlerinde tümör oluÅŸumuna ve ölüme neden olabilir.

•  Klamidyoz : Kadınlarda sarı köpüklü bir akıntı ile kendini belli eder. Erkeklerde yanmalı idrara çıkma ve sarı akıntı ile belli olur. Kadınlarda karın içinde yaygın iltihaplanmalara yol açar. Bu durum kısırlığa, üreme organlarında apselere neden olur. Gebe kadınlarda yüksek ateÅŸ, düşük ve ölü doÄŸuma yol açar. DoÄŸum sırasında bebek, annenin doÄŸum kanalından mikrobu alabilir ve akciÄŸerlerinde ya da gözlerinde iltihaplar oluÅŸabilir. Tedavisi kolaydır.

•  Kandidiyazis : Candida albicans özellikle kadınların genital florasında sıklıkla bulunan bir mantardır. Bu etkenin ÅŸikayete neden olacak ÅŸekilde vajinada aşırı çoÄŸalmasına kandidiyazis denir. Bu hastalık kadınların 3/4‘ünde hayatlarında bir kez, yarısında da birden fazla kez olur. Normalde bulunan bu mantarın aşırı çoÄŸalmasının altında pek çok faktör yer almaktadır. GeniÅŸ spektrumlu antibiyotiklerin kullanımı ve ağız yoluyla alınan doÄŸum kontrol hapları alımı bu risk faktörlerinden ikisidir. Hamilelik, menstruasyon, ÅŸeker hastalığı, sıkı iç çamaşırları, HIV virüsü veya bazı ilaçlarla bağışıklığın baskılanması da diÄŸer nedenlerdir.

•  Trikomoniyazis : Trichomonas vaginalis adlı parazitin neden olduÄŸu genital enfeksiyondur. Hem erkek hem kadınlar enfekte olabilmelerine raÄŸmen kadınlar daha fazla belirti gösterir. Genel belirtiler vajina içi ve çevresinde inflamasyon, üretrada inflamasyon, sistit, vajinal akıntı ÅŸeklindedir. YeÅŸil ve kötü kokulu bir akıntı ile belli olan bir hastalıktır. Kadında tüplerde iltihaplanmaya neden olarak geçici kısırlığa yol açabilir. Tedavisi kolaydır.

•  YumuÅŸak ÅŸankır (çıban) : Ãœreme organlarında aÄŸrılı yaralarla kendini belli eder. Genellikle yaraya yakın kasıkta oluÅŸan ÅŸiÅŸlikler zamanla büyür ve içindeki iltihap akar. Tedavisi kolaydır.

•  Granuloma inguinale (Donovanoz) : Granüloma inguinale, Calymmatobacterium granulomatis adlı bakterinin neden olduÄŸu ve genital organlarda kronik iltihaba yol açan cinsel yolla bulaÅŸan bir hastalıktır. Özellikle de erkeklerde görülür. Cinsel temastan yaklaşık 6 hafta sonra genital bölgede aÄŸrısız, kırmızı kabartılar ortaya çıkar ve bunlar büyüyerek ülserleÅŸir.
  Cinsel organların üzerinde ya da yakınında bulunan bu sivilceler daha sonra bedenin başka yörelerine sıçrama eğilimindeki kapanmayan yaralara dönüşürler. Bu hastalığın etkili biçimde tedavisi mümkündür. Granüloma inguinale ılıman iklimlerde ender, tropik bölgelerde sık görülür.

•  Genital Herpes (Genital uçuk) : Ãœreme organlarında kaşıntılı ve aÄŸrılı, uçuk ÅŸeklinde sivilceler görülür ve bunlar çok aÄŸrılı yaralara dönüşür. KendiliÄŸinden iyileÅŸir, ancak tekrarlar. Tedavisi zordur. Ä°drar yollarında hastalıklara, menenjite, kadınlarda rahim aÄŸzı kanseri ve düşüklere neden olur. Bebek doÄŸarken, doÄŸum kanalından hastalığı alabilir. Gözleri, deriyi ve sinir sistemini etkiler, bebek ölümüne yol açabilir.

•  Lenfogranuloma venerium  : Tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygındır. Cinsel temastan 1 ila 3 hafta sonra genital bölgede su kabarcıkları yada sert kabarcıklar ÅŸeklinde baÅŸlayıp ülserleÅŸen yaralar görülür. AÄŸrısızdırlar.

Doktora Gidin!
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların çoğunun tedavisi kolaydır. Laboratuar incelemeleri gerekebilir. Verilen tedaviyi, şikayetleriniz geçse bile tam uygulayın. Tedavi süresince cinsel ilişkide bulunmayın ya da ilişki olduğunda siz veya eşiniz kondom kullanın.

Eşinizi ya da ilişkide bulunduğunuz kişiyi uyarınız: Hastalığın size bulaştığı andan sonra ve tedavi süresince hastalığı cinsel ilişkide bulunduğunuz herkese bulaştırabilirsiniz. Bu nedenle kontrol ve tedavi için geçmişte cinsel ilişkide bulunduğunuz insanları uyarmalısınız.

Güvenli cinsel ilişki kurunuz: Cinsel yolla bulaşan hastalığı olmayan, başka biriyle ilişkisi olmayanlarla ve tek bir eşle cinsel ilişki kurmaya özen gösterin. Sizin tek eşiniz olabilir. Ama eşinizin başka eşi olmadığından da emin olunuz.

Şüpheli her ilişkide: Başkasıyla cinsel ilişkiye girdiğini bildiğiniz ya da düşündüğünüz herkesle kurulan ilişki şüphelidir. Kondom(kılıf) kullanın. Güvenli cinsel ilişki için kondom kullanımıyla ilgili ayrıntılı bilgi edinin.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korkmayın, utanmayın, kendinizi ve sevdiklerinizi korumak için önlem alın.

Bu Yazıyı Paylaşın